Kryzys emocjonalny: kiedy warto poprosić o wsparcie

Pracowałam w Centrum Interwencji Kryzysowej w Kartuzach. Ludzie przychodzili tam w bardzo różnych sytuacjach: po nagłej stracie, po rozstaniu, po wypadku, ale też wtedy, gdy z zewnątrz nic szczególnego się nie wydarzyło, a w środku wszystko się sypało. Ta praca nauczyła mnie, że kryzys nie musi mieć spektakularnej przyczyny, żeby był prawdziwy.

Czym właściwie jest kryzys

Kryzys emocjonalny to stan, w którym dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać. Coś, co zwykle pomagało, na przykład rozmowa z przyjaciółką, praca, ruch albo po prostu czas, nagle nie działa. Pojawia się poczucie, że sytuacja Cię przerasta i że nie widzisz z niej wyjścia.

Może go wywołać jedno wydarzenie, ale bywa też tak, że trudności narastają powoli. Kolejny stresujący miesiąc, choroba kogoś bliskiego, kłopoty finansowe, konflikt w domu. Każdą z tych rzeczy osobno dałoby się udźwignąć. Razem tworzą ciężar, który w pewnym momencie staje się za duży.

Sygnały, które warto zauważyć

Kryzys każdy przeżywa po swojemu, ale niektóre sygnały powtarzają się często. Warto zwrócić na nie uwagę, zwłaszcza jeśli trwają dłużej niż kilka dni:

• trudności ze snem albo spanie znacznie dłużej niż zwykle,

• poczucie odrętwienia lub odwrotnie, emocje, które zalewają i trudno je uspokoić,

• wycofywanie się z kontaktów, nawet z najbliższymi,

• problemy z koncentracją i podejmowaniem prostych decyzji,

• sięganie po alkohol, leki albo inne substancje, żeby „jakoś przetrwać”,

• myśli, że wszystko jest bez sensu albo że lepiej byłoby zniknąć.

Ta lista nie służy do stawiania diagnozy. Jest raczej zaproszeniem, żeby się zatrzymać i uczciwie zapytać siebie, jak się teraz masz.

Kiedy poprosić o wsparcie

Często słyszę: „Myślałam, że inni mają gorzej, więc nie powinnam nikomu zawracać głowy”. Rozumiem to, ale cierpienie nie podlega rankingowi. Jeśli jest Ci ciężko, to wystarczający powód, żeby o tym z kimś porozmawiać. Nie musisz czekać, aż będzie „naprawdę źle”.

Warto sięgnąć po pomoc szczególnie wtedy, gdy trudny stan nie mija, gdy zaczyna wpływać na pracę, relacje albo zdrowie i gdy masz poczucie, że zostajesz z tym zupełnie sama lub sam. Wsparcie nie musi od razu oznaczać długiej terapii. Czasem wystarczy kilka spotkań, żeby uporządkować sytuację, nazwać to, co się dzieje, i znaleźć oparcie na najbliższy czas.

W pracy z osobą w kryzysie nie zaczynam od zagłębiania się w dzieciństwo. Najpierw ważne jest to, co dzieje się teraz. Sprawdzamy, co pomaga choć trochę, kto jest obok, jakie masz zasoby, nawet jeśli wydaje Ci się, że nie masz żadnych. Szukamy małych kroków, które da się zrobić jutro albo za tydzień. Dopiero kiedy grunt pod nogami robi się stabilniejszy, jest miejsce na głębsze pytania.

Kryzys bywa bolesny, ale bywa też momentem, w którym coś się otwiera. Nie chcę tego upiększać, bo nikt nie wybiera kryzysu po to, żeby się rozwijać. Zdarza się jednak, że właśnie wtedy człowiek po raz pierwszy pozwala sobie powiedzieć, czego naprawdę potrzebuje.

Gdy potrzebujesz pomocy od razu

Jeśli Twoje życie lub życie kogoś innego jest zagrożone, zadzwoń pod numer 112. Całodobowo i bezpłatnie możesz też porozmawiać z Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym pod numerem 800 70 2222. Młodzież może dzwonić na Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111.

Jeśli czujesz, że to dobry moment, żeby z kimś porozmawiać o tym, co przeżywasz, napisz lub zadzwoń do gabinetu. Umówimy pierwsze spotkanie w terminie, który będzie dla Ciebie możliwy.